Các nhãn hàng may mặc lớn đang siết yêu cầu về nguồn gốc vật liệu ở cả phần phụ liệu chứ không riêng vải chính. Dây dệt, ruy băng và webbing vì thế bắt đầu bị hỏi tới chứng từ theo cách trước đây chỉ áp cho vải. Với một chiếc balo, phần dây đai có thể chỉ chiếm vài phần trăm khối lượng, nhưng nếu không truy được nguồn thì cả sản phẩm không vào được báo cáo vật liệu của nhãn hàng.
Vì sao phụ liệu bị hỏi tới muộn hơn vải
Trong một thời gian dài, hồ sơ vật liệu của ngành may chỉ xoay quanh vải chính vì đó là phần chiếm khối lượng lớn nhất. Phụ liệu nằm rải rác ở hàng chục nhà cung cấp nhỏ, mỗi thứ một ít, nên việc thu thập chứng từ tốn công hơn nhiều so với phần lợi thu được trên báo cáo.
Điều đó đang đổi khi các nhãn hàng chuyển từ báo cáo theo khối lượng sang báo cáo theo từng mã sản phẩm. Lúc đã phải kê khai đến mức mã hàng, một sợi dây rút không có hồ sơ cũng đủ để cả mã đó bị đánh dấu là chưa xác minh được. Áp lực vì thế lan xuống toàn bộ chuỗi cung ứng phụ liệu, kể cả những nhà sản xuất trước đây chưa từng bị hỏi.
Ba loại chứng từ khách hàng thường hỏi
Yêu cầu nghe thì phức tạp nhưng gần như luôn quy về ba nhóm giấy tờ, và mỗi nhóm trả lời một câu hỏi khác nhau.
- Chứng nhận thành phần tái chế: xác nhận tỉ lệ sợi tái chế trong sản phẩm và truy được chuỗi giao dịch từ nơi tái chế tới nơi dệt.
- Chứng nhận an toàn hoá chất: xác nhận thành phẩm không chứa các chất bị hạn chế vượt ngưỡng, thường kiểm trên mẫu thành phẩm chứ không trên nguyên liệu.
- Đánh giá nhà máy: xác nhận điều kiện lao động và quản lý sản xuất tại chính xưởng làm ra lô hàng, không phải tại công ty mẹ.
Ba nhóm này không thay thế được nhau. Một xưởng có đánh giá nhà máy tốt vẫn phải chứng minh riêng phần thành phần tái chế, và ngược lại. Khi khách hàng nói "cần chứng nhận", việc đầu tiên nên làm là hỏi lại họ đang cần nhóm nào.
Sợi tái chế thay đổi gì trên chuyền dệt
Sợi polyester tái chế từ chai nhựa có độ đồng đều thấp hơn sợi nguyên sinh, chủ yếu ở độ mảnh và khả năng bắt màu. Hệ quả thực tế là hai lô nhuộm cùng công thức có thể lệch tông rõ hơn so với khi dùng sợi nguyên sinh, và tỉ lệ đứt sợi trên khung dệt nhích lên.
Đó không phải lý do để từ chối, nhưng nó đổi cách chào hàng: thời gian dựng mẫu dài hơn, dung sai màu nên thoả thuận trước bằng văn bản, và số lượng tối thiểu mỗi màu thường phải cao hơn để chi phí canh màu không dồn hết vào một đơn nhỏ.
Câu hỏi thực tế nhất khi làm việc với nhà cung cấp phụ liệu không phải "có bền vững không", mà "chứng từ nào đi kèm lô hàng, và ai đứng tên trên đó".
Người mua nên chuẩn bị gì
Nếu đang chọn nhà cung cấp dây dệt cho một dòng hàng có yêu cầu về vật liệu, ba việc dưới đây rút ngắn được phần lớn vòng trao đổi.
- Nói rõ nhãn hàng cuối yêu cầu tiêu chuẩn nào, ngay ở lần hỏi giá đầu tiên, thay vì hỏi giá trước rồi bổ sung yêu cầu sau.
- Xin bản mẫu dệt bằng đúng loại sợi sẽ dùng cho đơn hàng, không phải mẫu dệt bằng sợi nguyên sinh rồi thay sau.
- Chốt dung sai màu và cách đo bằng văn bản trước khi vào sản xuất, vì đây là điểm phát sinh tranh cãi nhiều nhất với sợi tái chế.
Phần lớn rắc rối trong nhóm hàng này không đến từ kỹ thuật dệt mà đến từ việc yêu cầu được nêu ra quá muộn, khi khung dệt đã lên sợi và lô nhuộm đã chạy.
